E-Ticaret Türleri Nelerdir?

Gelişen teknoloji ve büyüyen ekonomi ile birlikte e-ticarette kendi içerisinde yeni iş modelleri oluşturmuştur. Bu modellerin içerisine kimi zaman bireyler, kimi zaman şirketler, kimi zamanda kamu kurumları dahil olmuştur. Sınırları belli olmayan bu modeller çoğu zaman birbirlerinden ayırt edilemeyecek derece benzerlikler gösterse de  bu modelleri yüzeysel olarak da olsa bir sınıflandırmaya sokmamız mümkündür.

E-ticaret sistemleri faaliyet durumlarına göre doğrudan ve dolaylı olarak sınıflandırılabilirler.

Doğrudan e-ticaret modelinde alınan hizmet online olarak yine internet üzerinden sağlanır. Bu iş modeli içerisinde bilgisayar programları, eğlence ve kültürel içerikli, görsel ve işitsel eserler, çeşitli konularda bilgi sunan hizmetler, danışmanlık hizmetleri gibi bir çok öge yer alabilir.

Dolaylı e-ticaret modelinde ise ürün ve hizmetlerin elektronik ortamda sipariş edilmesi ile geleneksel yollarla posta, kurye ya da kargo gibi fiziki tesliminin gerçekleşmesi şeklinde olmaktadır.

E-Ticaret Türleri Nelerdir?

E-ticaret sistemleri içinde bulunan taraflar itibariyle 5 ana gruba ayrılabilir.

Şirketler arası elektronik ticaret modeli (B2B – Business to Business) en yaygın kullanılan elektronik ticaret modelidir. Bu modelde tarafların her ikisi de şirketlerdir. Firmaların elektronik ortamda tedarikçiye sipariş vermesi, faturalarını temin etmesi ve bedellerini ödemesi bu bölümde değerlendirilmektedir. Bu modelin en önemli temsilcisi Alibaba.com’dur. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin’in dünya piyasalarına açılması için kurulmuş olan bu site geçtiğimiz yıl 20 milyondan fazla kişiye/firmaya hizmet sunmuştur.

Şirket-Tüketici arası elektronik ticaret modeli (B2C – Business to Consumer) elektronik ticaretin en çok bilinen türüdür. Sanal Mağaza uygulamaları ile firmalar internet aracılığıyla elektronik ortamda; bilgisayardan ayakkabıya, kitaptan telefona birçok ürünün doğrudan tüketiciye satışını yapmaktadır. Bu modelim en bilinen türü ve öncüsü Amazon.com’dur.

Tüketici-Tüketici arası elektronik ticaret modeli (C2C – Consumer to Consumer) tüketicilerin güvenilir internet sitelerinde bir araya gelerek çeşitli ödeme kanalları aracılığıyla yapmış oldukları ürün ve hizmet satışlarıdır. Bu modelin dünya üzerinde ki en önemli örneği Ebay.com’dur. Ülkemizde ise bu boşluğu Gittigidiyor.com doldurmaktadır.

Şirket-Kamu idaresi arası elektronik ticaret modeli (B2G – Business to Goverment) şirketler ile kamu idaresi arasındaki lokal ağlar üzerinde yapılan ticaret, haberleşme ve diğer tüm etkinlikleri kapsamaktadır. Vergi ödemeleri bu modelin örnekleri arasında yer alır.

Tüketici-Kamu idaresi arası elektronik ticaret modeli (C2G – Customer to Goverment) tüketici ile kamu idaresi arasında her türlü vergi, sağlık ve hukuksal etkinliği kapsamaktadır. Henüz yaygın örnekleri olmayan bu kategoride ehliyet, pasaport başvuruları, sosyal güvenlik primleri ile vergi ödemeleri gibi uygulamalar yer almaktadır.